1. Thông tin chung về cây Actiso dùng làm cao atiso Hà Giang:

Atiso mang tên kỹ thuật là Cynara scolymus là mẫu cây lá gai lâu năm có nguồn gốc từ miền nam Châu Âu (quanh địa trung hải) đã được người cổ Hy Lạp và cổ La Mã trồng để lấy hoa khiến rau ăn. Atisô với thể cao lên tới 1,5 đến 2 mét, lá cây dài từ 50–80 cm.

các cây atiso được trồng trước tiên ở quanh Naples vào giữa thế kỷ 15. Nó được Catherine de Medici giới thiệu tới nước Pháp trong thế kỷ 16, sau đó, người Hà Lan với nó đến Anh. Atisô kế tiếp được sở hữu đến Mỹ trong thế kỷ 19 bởi những người đến nhập cư: bang Louisiana bởi người Pháp và bang California bởi người Tây Ban Nha. ngày nay, atisô được trồng chủ yếu ớt ở Pháp, Ý và Tây Ban Nha, Mỹ và những nước Mỹ Latinh. Atisô du thực vào Việt Nam đầu thế kỷ 20, được trồng ở Sa Pa, Tam Đảo, nhiều nhất là ở yên bái. Tên gọi của nó là sự phiên âm sang trọng tiếng Việt của từ tiếng Pháp artichaut.


bây giờ, người ta trồng atisô không những chỉ dùng lá bắc và đế hoa để ăn mà còn sử dụng khiến thuốc.
Hoạt chất chính của atisô là cynarine (Acide 1- 3 dicaféin quinic).
không tính ra còn mang inulin, inulinaza, tanin, các muối hữu cơ của những kim cái Kali, Canxi, Magiê, Natri…
Atisô có Công dụng hạ cholesterol và urê trong máu, tạo mật, tăng tiết mật, lợi tiểu, kém cỏi được làm cho thuốc thông mật, thông tiểu tiện, chữa những chứng bệnh về gan, thận. Tuy chất cynarine đã tổng hợp được nhưng người ta vẫn dùng chế phẩm từ cao lá atiso tươi. Trên thế giới, biệt dược Chophytol của hãng Rosa (Pháp) là thông dụng hơn cả.

Đặc điểm thực vật:

Atisô là cây thảo to, cao 1 – 1,2m, mang thể đến 2m. Thân ngắn, thẳng và cứng, mang khía dọc, phủ lông trắng như bông. Lá lớn, dài, mọc so le; phiến lá xẻ thùy sâu và có răng không đều, mặt trên xanh lục mặt dưới sở hữu lông trắng, cuống lá lớn và ngắn. Cụm hoa hình đầu, lớn, mọc ở ngọn, màu đỏ tím hoặc tím lơ nhạt, lá bắc ko kể của cụm hoa bát ngát, dày và nhọn, đế cụm hoa nạc phủ đầy lông tơ, sở hữu toàn hoa hình ống. Quả nhẵn bóng, màu nâu sẫm mang mào lông trắng.

2. Phân bố:

Atisô là cây thuốc xuất phát Ðịa Trung Hải, được người Pháp di thực vào trồng ở Việt Nam từ hàng trăm năm nay ở các vùng sở hữu khí hậu ôn đới như Ðà Lạt (Lâm Ðồng), Sapa (Lào Cai), Tam Ðảo (Vĩnh Phúc), Quản Bạ (Hà Giang). Ðến nay atisô được phát triển trồng ở nhiều địa chỉ, kể cả vùng đồng bằng như Hải Dương cây vẫn phát triển tốt.

3. Bộ phận sử dụng:

Cụm hoa và lá bắc sở hữu phần gốc nạc, tầm thường được sử dụng làm cho rau ăn và làm thuốc. Lá hái khi cây gần ra hoa hoặc mới ra hoa, sử dụng làm thuốc.
Thu hái:
Gieo hạt tháng 10-11, bứng ra trồng tháng 1-2. lúc cây gần ra hoa, hái lấy lá, bẻ sống.
Lá Atisô thu hái vào năm thứ 1 của thời kỳ sinh trưởng hoặc vào cuối mùa hoa. lúc cây trổ hoa thì hàm lượng hoạt chất tránh, do vậy, tầm thường hái lá trước khi cây ra hoa. có tài liệu nêu là bắt buộc thu hái lá còn non vào lúc cây chưa ra hoa. Ở đà lạt, nhân dân thu hái lá vào thời kỳ trước tết Âm lịch 1 tháng.
phương pháp bào chế:
  • Sấy, phơi khô.
  • Bảo quản:
  • địa điểm khô ráo, thoáng mát
  • thành phần hóa học:
Trước đây người ta cho rằng hoạt chất là Cynarrin. các nghiên cứu vớt vừa rồi chứng minh rằng với đa dạng hoạt chất khác nhau chứ ko riêng gì Cynarrin (Ernst hoảng hồn. Naturamed 1995).

Trong Atisô chứa 1 chất đắng có phản ứng Acid gọi là Cynarin (Acid 1 – 4 Dicafein Quinic). Còn sở hữu Inulin, Tanin, những muối kim loại K (tỉ lệ rất cao), Ca, Mg, Natri.

Lá Atisô chứa: Acid hữu cơ, Hợp chất Flavonoid (dẫn chất của Luteolin), thành phần khác: Cynaopicrin là chất sở hữu vị đắng, thuộc nhóm Guaianolid.

Dược điển Rumani VIII quy định dược liệu cần chứa trên 1% Polyphenol toàn phần và 0,2% hợp chất Flavonoid.

Theo R.Paris, hoạt chất (Polyphenol) tập trung ở lá, với rộng rãi nhất ở phiến lá (7,2%) rồi tới ho (3,48%), tới cụm hoa, rễ, cuống lá.

Lá chứa rộng rãi hoạt chất nhất: 1,23% Polyphenol, Clorogenic acid 4%, hợp chất Flavonoid (đặc biệt là Rutin), sau đó đến thân (0,75%), rễ (0,54%). Dẫn chất Caffeic như Clonogenic acid, Neoclorogenic acid, Cyptoclorogenic acid, Cynarin. Sesquiterpen lacton: Cynarpicrin, Dehydrocynaropicrin, Grossheimin, Cynatriol.

4. Hoạt chất trong phiến lá cao cấp tốc 10 lần trong cuống lá.cao atiso hà giang

Lá non chứa nhiều hoạt chất (0,84%) hơn lá mọc thành hình hoa thị ở mặt đất (0,38). trường hợp sấy ở nhiệt độ cao thì lá mau khô nhưng lại mau mất hoạt chất. Ở nhiệt độ thấp, việc khiến khô sẽ lâu hơn. Lá buộc phải được ổn thỏa trước rồi mới chuyển thành dạng bào chế.

Ngọn có hoa chứa inulin, protein (3,6%), dầu béo (0,1%), Cacbohydrat (16%), chất vô cơ(1,8%0, Ca (0,12%), P (0,10%), Fe (2,3 mg/100g), Caroten (60 đơn vị/100 g, tính ra Vitamin A).

Thân và lá còn chứa muối hữu cơ của những kim mẫu K, Ca, Mg, Na. Hàm lượng Kali siêu cao.

Hoa actiso ăn siêu chất lượng cho sức sống, nó chế tạo khoảng 9,3% carbohydrate, 1,5% chất xơ, cực kỳ ít chất béo và protein. sức sống cung cấp vô cùng tốt, chỉ khoảng 40 đến 50 kcal nhưng lại vô cùng giàu vitamin và chất khoáng như kali, phốt pho, canxi, natri, lưu huỳnh và magiê. Hoa đặc trưng phù hợp cho người bị đái tháo đường do có vô cùng ít đường. Hoa

cũng giúp thải bớt chất độc cho các người mất cân bằng do uống rộng rãi rượu.

Rễ: hầu như không với dẫn chất của axit caffeic, bao gồm cả axit Clorogenic và Sesquiterpen lacton. Rễ chỉ đều thông tiểu chứ không sở hữu công năng tăng tiết mật (theo Herbal Medicine, 1999).

5. công năng dược lý của cao atiso hà giang:

các nhà công nghệ Pháp, Liên Xô cũ, Nhật và Thụy Sĩ đã chứng minh những công năng của atisô:
Tiêm tĩnh mạch dung dịch atisô sau 2 – 3 giờ lượng mật bài tiết gấp 4 lần.
Cho uống hoặc tiêm dung dịch atisô làm hạ cholesterol và urê trong máu. Tăng lượng nước tiểu, tăng hàm lượng urê trong nước tiểu.
Hoa atisô có tác dụng tránh viêm, hạ cholesterol trong máu.
Atisô ko độc.
công nghệ sơ chế atisô:
Trong lá, hoa và thân, rễ của cây atisô chứa đa dạng enzym (men) oxy hóa. Sau khi hái, những enzym sẽ hoạt động mạnh, phá hủy những hoạt chất chứa trong dược liệu. do đó cần nhanh chóng diệt men để ổn định hoạt chất bằng các cách sau:

Hấp 5 phút trong hơi cồn sôi rồi phơi hoặc sấy khô ngay.
Ngâm trong dung dịch NaCl 5% (muối ăn) rồi phơi hoặc sấy khô ngay.
trường hợp ko nhanh chóng diệt men mà chỉ phơi sấy khô dược liệu theo phương pháp thông xoàng xĩnh thì 80 – 90% hoạt chất với trong atisô bị phá hủy (đó là điều các nhà cung cấp chế phẩm atisô bắt buộc quan tâm).
tác dụng của Atiso:tác dụng của cao atiso
Hoa và cụm lá bắc atisô dùng khiến rau ăn. nấu canh hoặc hầm sở hữu xương lợn hay nấu nướng với gan lợn, ăn rất bổ.
Hoa và cụm lá bắc có bệnh nhân đái tháo đường có chức năng hạ lượng đường trong máu (do có chất Inulin), bên cạnh ra còn có công năng nhuận gan, nhuận tràng, lợi tiểu, giải độc.
Lá atisô (và các chế phẩm chiết suất toàn phần như cao lỏng, cao đặc, cao khô atisô) với Công dụng lợi tiểu, tăng tiết mật, thông mật, hạ cholesterol máu. Bảo vệ gan chống độc (do sự mang mặt của 6 chất trong nhóm polyphenol và 10 chất nhómacid alcol cộng những flavonoid).
Công dụng chống oxy hóa: acid cafeic, acid chlorogenic và cynarin, lutein trong dịch chiết lá với tác dụng: Dọn những gốc tự do, cảm ứng thành phần PMA-ức chế sự phát sinh các gốc tự do. Một số nghiên cứu vớt khác cũng chứng minh tính năng chống oxy hóa liên quan tới Công dụng bảo vệ những tế bào gan, mô hình nghiên cứu được tiến hành trên tế bào gan chuột.
Công dụng bảo vệ tim mạch: dịch chiết actiso với Công dụng giãn mạch và bảo vệ tế bào cơ tim. Dịch chiết lá cây mang Công dụng lên gen tổng hợp nitric oxid và có chức năng tích cực mang tính năng nội mô.
xung quanh đó, một nghiên cứu in vivo trên chuột cũng cho thấy dịch chiết lá cây với công năng giảm peroxy hóa lipid và oxy hóa protein, sửa chữa các ADN bị phá hủy dưới Công dụng gây độc trên tế bào gan của chất gây độc với gan như CCl4.
các chế phẩm cao atiso Hà Giang:
Trên thị trường thuốc Việt Nam đang lưu hành những chế phẩm atiso như những loại trà túi lọc, những mẫu thuốc viên bao, các dung dịch uống đóng ống hoặc đóng chai, cao atiso Hà Giang dạng lỏng, cao đặc khô. Chủ yếu đuối được chế tạo trong nước, chứa một Công thức hoặc đa dạng Công thức dược chất. (chỉ mang sản phẩm viên bao Chophytol là chế tạo tại Pháp).

Actiso trồng ở đâu là chất lượng cao nhất nhất:
hiện tại trên thị trường có số đông sản phẩm từ cây actiso, và cũng mang đa dạng khái niệm cho rằng Actiso ở thanh hóa là chất lượng cao nhất lý do hàm lượng cynarine là cao nhất, tuy nhiên kém chưa có thống kê, so sánh, đánh giá cụ thể bằng chứng cứ kỹ thuật liệt kê.

các vùng trồng actiso hiện nay tập trung ở Ðà Lạt (Lâm Ðồng), Sapa (Lào Cai), Tam Ðảo (Vĩnh Phúc), Quản Bạ (Hà Giang).

Tại Quản Bạ (Hà Giang):

Khu vực miền núi phía bắc, khí hậu ôn đới mát mẻ quanh năm, vô cùng thuận lợi cho sự phát triển của cây Atiso do siêu ít sâu bệnh.
Hợp tác làng mạc dược liệu Hà Giang là vùng trồng dược liệu trước tiên của nước ta đạt tiêu chuẩn GACP do tổ chức y tế thế giới đưa ra. Từ khâu chăm sóc cây dược liệu, tới quá trình thu hái, chế biến thành dược phẩm đều sở hữu quy định rất khắt khe nhằm Đảm bảo chất lược sản phẩm tốt nhất, chứa hàm lượng dưỡng chất ổn thỏa, cao nhất.
Theo một nghiên cứu giúp do các Giáo Sư, Tiến Sĩ bậc nhất của trường Đại học Dược đà lạt tiến hành thì cây atiso trồng tại Hà Giang cho hàm lượng Cynarin lên đến 8% trong cao phun sấy, đây là dược chất quan trọng nhất của cây actiso.

6. Sản phẩm cao Actiso Hà Giang:

- Thông tin về sản phẩm:

Được cung cấp và hỗ trợ sản xuất bởi doanh nghiệp TNHH MTV Dược khoa – Trường Đại học Dược đà lạt.Được kiểm soát theo quy trình chuẩn từ lúc trồng trọt đến cung cấp bắt buộc sẽ cam đoan rộng rãi yếu tố không phân bón, ko thuốc bảo vệ thực vật, ko tạp chất.Quy bí quyết đóng gói: Cao Actiso được đóng trong lọ thủy tinh hình trụ, thể tích cao 55 ml, tương đương khoảng 80 g cao. Trọng lượng cả lọ khoảng 165 g.Cách dùng: Lấy một lượng cao tương đương mang khoảng 1/3 thìa sữa chua (bằng khoảng 1 “hạt lạc”) cho vào khoảng 200 ml nước ấm (70 độ C), khuấy đều và thưởng thức ngay, uống hơi ấm sẽ ngon và thơm hơn, vị không đắng giả dụ cho lượng vừa phải, có thể thêm chút mật ong hoặc chút đường để điều vị. nếu muốn uống mát với thể cho vào tủ lạnh lẽo.Công năng và chủ trị của cao atiso Hà Giang:Giải độc gan: Gan là cơ quan chuyển hóa, thải trừ độc quan trọng nhất của sức lực, những nhà kỹ thuật đã chứng minh việc dùng cao atiso xoàng xĩnh xuyên giúp cho toàn bộ người mang một lá gan tràn đầy năng lượng nhất. đặc thù đối mang các người bị bệnh về gan, xơ gan do rượu, người hay uống rượu bia, sử dụng cao actiso hàng ngày sẽ giúp bạn giảm năng lực bị phá hủy lá gan do rượu bia lên đến 80%. làm mát gan: đặc trưng sở hữu tác dụng tốt đối mang những ai bị nóng gan, tăng men gan. Trị mụn nhọt, mẩn ngứa do nhiệt: Actiso với số đông chất chống oxy hóa giúp cho làn da luôn tươi trẻ, hạn chế mụn nhọt, mẩn ngứa, ngăn ngừa lão hóa làn da, giúp chị em phụ nữ luôn tươi trẻ, quyến rũ. Tăng hoạt động của mật tiết dịch mật, kích thích tiêu hóa: Lypid chỉ với thể hấp thu khi mật tiết dịch, dùng cao actiso giúp dịch mật được bài tiết đa dạng hơn, kích thích hệ tiêu hóa và hấp thu chất lượng cao nhất hơn. Lợi tiểu: dùng cao atiso hàng ngày để tăng cường thanh lọc thể trạng, lợi tiểu, giúp ngăn ngừa, phòng chống các bệnh liên quan tới sỏi